Een groep auto-immune aandoeningen met gemeenschappelijke kenmerken, waarvan de oorzaak nog onbekend is: ze zijn chronisch (slepend) en kennen een wisselend verloop, met perioden van rust en opstoten.
De inflammaties (ontstekingen) kunnen in zowat het ganse lichaam optreden en spelen zich af ter hoogte van het bindweefsel.
Het bindweefsel, ook steunweefsel genoemd, hecht alle onderdelen van het lichaam aan elkaar.
Door een nog ongekende reden gaat er iets fout met het verdedigingssysteem: de immuniteit. In plaats van de afweer te richten tegen vreemde indringers (bacteriën, virussen, ...), zal ze lichaamseigen cellen aanvallen, door in hoge mate auto-antistoffen te produceren die ontstekingsziekten veroorzaken: auto-imuunziekten.
Deze ontstekingen kunnen in gans het lichaam voorkomen, vandaar de naam systeemziekten.
Een aandoening die vooral jonge vrouwen treft.
Kan zeer uiteenlopende vormen aannemen: ofwel zich beperken tot de huid (huidlupus) of zich uitbreiden tot alle organen (systeemlupus). Lupus uit zich vooral door algemeen ziekzijn, huiduitslag, overgevoeligheid voor U.V.-licht, gewrichts- en spierpijnen, herhaald miskraam, ...
Verharding en verdroging van de huid over gans het lichaam of beperkt tot de ledematen, veelal voorafgegaan door het Raynaud fenomeen (wit-blauwe verkleuring van vingers en/of tenen).
Systeemsclerose: een uitgebreidere vorm met aantasting van organen (slokdarm, nieren, longen) met slikstoornissen, hoge bloeddruk en kortademigheid tot gevolg.
Het CREST-syndroom kan als variante van systeemsclerose beschouwd worden.
Polymyositis bestaat vooral uit een veralgemeende spierontsteking en leidt tot uitgesproken spierzwakte en spierpijnen. Aantasting van de ademhalings- en/of hartspier kan ernstige moeilijkheden geven.
Bij dermatomyositis is ook de huid plaatselijk ontstoken.
Een chronische ontsteking van traan- en speekselklieren en een verminderde traan- en speekselproductie, waardoor droge ogen en droge mond. Er ontstaat een schurend gevoel in de ogen met ontsteking van het bindvlies. Soms kunnen letsels op het hoornvlies ontstaan met bedreiging van het zicht.
Betekent bloedvatontsteking. Kan bij alle chronische bindweefselziekten voorkomen.
Betekent gemengde bindweefselziekte.
Patiënten vertonen symptomen van 2 of meer bindweefselaandoeningen (lupus, sclerodermie, vasculitis).
Tekst opgesteld door dokter M. Walravens, reumatoloog