Recent onderzoek bij vasculitiden

Rubriek: Medisch - Vasculitis
Bronnen:
Division of Immunotherapy, Illinois
Lezing Dr. M. Walravens, CIB-Liga vzw, 2003

Inleiding

De laatste decennia is er een enorme verbetering in de vooruitzichten én de behandelingsmogelijkheden van vasculitiden. Vooral een preciezer en veel beperkter gebruik van zware medicatie, met name van cortisone en cyclofosfamide (Endoxan®), heeft bijgedragen tot deze gunstige evolutie.

Het tijdig ingrijpen, tijdig herkennen en ontdekken van vasculitiden en de klachten worden nagestreefd met het “systematisch onderzoek” of “prospectief onderzoek”. Het prospectief onderzoek is een onderzoek dat losstaat van de vraag of de patiënt op het moment van het onderzoek al dan niet ziek is of klachten heeft. Door deze onderzoeken kunnen heel veel data of gegevens worden vergaard waardoor, na analyse, meer inzicht wordt verkregen in het verloop van ziekten.
Dr. M. Walravens gaf hierover al een uiteenzetting op de Jaarlijkse Contactdag van 27 april 2003.

Behandeling van vasculitiden bevorderen door prospectief onderzoek

Het systematisch onderzoek heeft voornamelijk belang in de context van studies. Meestal is het doel het uittesten van de werking van medicijnen of een studie van de ontstaansmechanismen van een ziekte. Deze onderzoeken gebeuren steeds op een strikt wetenschappelijke en gestandaardiseerde wijze.
Het is zeer moeilijk om te weten te komen hoe de patiënt zich voelt. Hiertoe wordt gebruik gemaakt van prospectieve schalen of vragenlijsten over de algemene toestand van de patiënt Deze vragenlijsten vinden stapsgewijze hun ingang in de praktijk en kunnen een belangrijk voordeel betekenen bij regelmatige bevraging.
De arts heeft een onmiddellijk beeld van de toestand van de patiënt, de evolutie en het effect van de behandeling.

In verband met de vasculitiden kan een dergelijke vragenlijst die de ziekteactiviteit scoort erg nuttig zijn. Eén voorbeeld van zo een vragenlijst is de Birmingham Vasculitis Activity Scale (BVAS).
In de vragenlijst wordt gebruik gemaakt van een “gewogen score”, wat betekent dat bepaalde klachten of symptomen een hoger aantal punten krijgen dan andere omdat ze ook ernstiger zijn.
Ze kan gebruikt worden om de ontwikkeling van een patiënt op nieuwe interventies zoals een nieuwe medicatie te kunnen volgen. De BVAS meet de toestand van de patiënt over de voorbije vier weken. De criteria voor scores betreffen m.a.w. de nieuwe problemen die zich aandienen tijdens de laatste vier weken en toe te schrijven zijn aan vasculitis. De punten worden opgeteld en zo wordt een score tussen 0 en 63 verkregen; hoe hoger de score, hoe meer ziekteactiviteit, dus hoe ernstiger de toestand is.

Recent onderzoek in Amerika, stamceltransplantatie bij systemische necrotiserende vasculitis

In Chicago gebruiken dr. R. Burt en dr. W. Barr de ‘Birmingham vasculitis activity score’ in een onderzoeksopzet om patiënten met zeer ernstige aantasting door de ziekte van Wegener, te screenen op ziekteactiviteit. Vaak hebben deze patiënten een slechte prognose. Bij deze patiënten is vaak een zeer intensieve immunosuppressieve of immuniteitsonderdrukkende therapie noodzakelijk. Patiënten met een zéér hoge BVAS-score kunnen in aanmerking komen voor stamceltransplantatie. Deze behandelingsvorm is verbonden met zeer ernstige risico’s en is zeker geen standaardbehandeling. Bovendien zijn er naast de mate van aantasting andere zeer strenge criteria die deze behandelingsvorm al dan niet uitsluiten, bv. hartzwakte.

Bij de necrotiserende vasculitiden, d.w.z. bloedvatontstekingen met afsterving van weefsel, wordt momenteel vaak slechts een remissie of ‘onder controle’ zijn van de vasculitis bereikt, voor iets meer dan 50 % van de patiënten met zware aantasting. Zeer zware aantastingen worden door deze bevraging door de BVAS veel vroeger in kaart gebracht en er wordt tijdig een agressievere behandeling gestart met een betere prognose als gevolg.

Terug naar Artikels