Thromboangiitis obliterans (ziekte van Buerger)

Rubriek: Medisch - Vasculitis
Diane Thora
Olin, Jeffrey W; Shih, Anthony, “Current Opinion in Rheumatology” 18(1):18-24, January 2006 Diane Martindale, “A pill to shrink the masses”. Today’s World, december 24, 2005

De ziekte van Buerger is een ontsteking van de kleine en middelgrote slagaders en aders. Het is geen secundaire ontsteking die verband houdt met aderverkalking. De ziekte treft hoofdzakelijk mannen (95%) tussen 20 en 40 jaar die sigaretten roken of gerookt hebben. Bij niet-rokers komt de ziekte slechts uiterst zelden voor. Men veronderstelt dat er sprake is van een specifieke giftigheid (toxiciteit) van tabak voor de bloedvaten bij mensen met een aanleg hiervoor. Waarschijnlijk spelen afwijkingen in het immuunsysteem en etnische factoren ook een rol. Deze vorm van vasculitis is volledig verschillend van de overige vormen. De moeilijkheid in het bestuderen van de aandoening is dat er geen grote budgetten voor voorzien zijn en zelfs dan zien de actiefste onderzoekscentra slechts een paar patiënten per jaar. De ziekte tast aders en slagaders geleidelijk aan. Vaak begint ze met oppervlakkige vormen van flebitis (opgezwollen, verhitte en pijnlijke aders), gevolgd door tekenen die op slagaderaantasting wijzen (gekriebel, ongevoeligheid, pijn). Meestal begint ze bij de vingers en de tenen. Als de aantasting van de slagaders vordert, doen er zich tekenen van vaatafsluiting voor: verzweringen en gangreen die uiteindelijk kunnen leiden tot amputatie.

Hoe behandelt men de ziekte?

Op de allereerste plaats moet de patiënt stoppen met roken, wat soms al volstaat om tot genezing te leiden. Bij tekenen van slagaderaantasting moeten de ledematen beschermd worden tegen kwetsuren, koude en de invloed van bepaalde geneesmiddelen. Antibiotica, anticoagulantia en cortison zijn niet nuttig. Onderzoek wordt verricht met medicijnen zoals pentoxifylline of buflomedil.

Pentoxifylline bestaat onder vele merknamen, bijv. Torental®. Het middel geeft vasodilatatie (vaatverwijding), zowel van de oppervlakkige huidbloedstroom als van de diepere bloedvaten in de spieren. Men verwacht van pentoxifylline gunstige effecten bij ziekten waarbij de microcirculatie gewijzigd is en waarin chronische inflammatieprocessen aanwezig zijn.

Buflomedil is bij ons bekend onder de naam Loftyl® en heeft eveneens een werking op de verbetering van de bloedstroom.

Inspuitingen met prostaglandines werden eveneens voorgesteld. Dat zijn lichaamseigen weefsel-hormonen die op veel plaatsen in het lichaam voorkomen. Het nut ervan is nog niet duidelijk. Als de slagaders hevige pijn veroorzaken, bereikt men verlichting door middel van sympathectomie, d.w.z. het heelkundig of chemisch neutraliseren van de sympathische zenuwketen. Maar het kan niet genoeg herhaald worden dat tijdig stoppen met roken de belangrijkste maatregel is!

Recente bevindingen

Het is duidelijk dat endotheelcellen beschadigd zijn en dat er lekkage van macromolecules van het bloedvatenstelsel is. Of pentoxifylline dat kan herstellen, blijft onduidelijk. Ook werden verhoogde titers (gehalte) gevonden van anti-endotheliale celantilichamen. De meting van deze titers kan nuttig zijn in het volgen van de ziekteactiviteit.
Rokers weten echter dat stoppen niet zo simpel is als men denkt! Wetenschappers erkennen dat en onderzoeken het verslavingsproces. Zo is er onderzoek lopende over het gebruik van de ‘selectieve cannabinoïd-receptor antagonisten’ om stoppen met roken te bevorderen. Rimonabant (Acomplia®) wordt nu op meer dan 6000 mensen getest in fase-3-studies van één jaar in Europa, en twee jaar in Amerika. Rimonabant blokkeert de cannabinoïde-receptor type 1 (CB1), waardoor de behoefte aan roken al binnen een paar dagen afneemt.

Terug naar Artikels