Afweerstoffen en hormonen

Afweerstof met dubbelrol

Rubriek: Medisch - Lupus
Diane Thora

Complement is een groep stoffen van het afweersysteem die na activering giftig wordt. Die giftigheid heeft twee toepassingen: bacteriën doden en dode lichaamseigen cellen opruimen. Als het complementsysteem niet goed werkt en deze patiënten dus niet goed eigen cellen kunnen opruimen, zijn zij erg vatbaar voor infecties en ontstaan bij hen soms ontstekingsreacties tegen eigen weefsel.

Voor het behalen van de graad van dokter onderzocht medisch student Marc Seelen de dubbelrol van de complementsoort mannose-bindend lectine (MLB). Bij patiënten met de auto-immuunziekte systemische lupus erythematosus (SLE) is MBL geactiveerd in de nieren. Seelen kon bewijzen dat MBL ook betrokken is bij het ontstaan van de nierziekte lupus nefritis bij die patiëntengroep. Hij ontdekte bovendien dat die patiënten antilichamen aanmaken tegen MBL. De onderzoeker denkt dat deze antilichamen de werking van MBL verstoren. Hierdoor kan volgens hem het complement bij SLE-patiënten niet goed de dode cellen opruimen. Dat kan de oorzaak zijn van hun nierziekte.

Seelen ontwikkelde eveneens een nieuwe methode om de activiteit van het complement te meten. Met zijn methode bepaalde hij het verschil in complementactiviteit tussen mannen en vrouwen en met het toenemen van de leeftijd. Bij jonge kinderen is het complement belangrijk omdat ze nog geen verworven immuniteit hebben. Bij ouderen is de verworven immuniteit afgenomen. Het blijkt dat het complementsysteem dat deels compenseert door actiever te worden op hogere leeftijd. MBL wordt volgens Seelen bij ouderen echter minder actief omdat het schade aan de bloedvaten kan veroorzaken. Tot slot bleek bij vrouwen een specifieke complementgroep een lagere activiteit te hebben.

Met dit proefschrift (Complement in Health and Disease) promoveerde Marc Seelen in 2005 aan de Universiteit Leiden. (ML)

Fig. 1 Complement
De illustraties uit het tijdschrift worden niet overgenomen op de website

Gecombineerde Oestrogeen-Progestageen Hormoontherapie en ziekteactiviteit bij lupus

Rubriek: Medisch - Lupus
Sophie Gooris
Annuals Of Internal Medicine, Juni 2005-11-16

Artsen vermijden dikwijls hormoontherapie (HT) bij vrouwen met lupus omdat ze denken dat HT de ziekte activeert. In een recente dubbelblinde studie met 351 menopausale lupuspatiënten kreeg één groep gedurende een jaar HT en de andere groep een placebo. In geen van beide groepen kwamen zware opstoten voor en de groep die HT nam, vertoonde ook geen sterke stijging in lupusopflakkeringen. De opstoten die zich in de HT groep toch voordeden, waren mild tot matig.

Het onderzoek besluit dat er een kleine kans is dat een korte hormoontherapie (in dat geval één jaar gevolgd) de ziekteactiviteit van lupus aanwakkert. De opstoten veroorzaakt door HT waren echter niet hevig. De voordelen van hormoontherapie wegen zeker op tegen het kleine risico op een milde tot matige opstoot. Dit kan goed nieuws zijn voor de vele vrouwen met menopausale klachten die nu hormoontherapie vermijden omwille van lupus.

Terug naar Artikels