Sclerodermie en het hart (2)

Rubriek: Medisch - Sclerodermie
Bewerking: Lieve de Faudeur
Bronnen: CIB-dossier, TS nr. 11, september 2000
Maureen D. Mayes, M.D., The Scleroderma book Oxford University Press, 1999

Naast hartritmestoornissen kunnen ook hartfalen, pericarditis en pulmonale hypertensie voorkomen.

Hartfalen

Hartfalen is een hartfunctiestoornis waarbij de hartkamer niet meer in staat is evenveel bloed door het lichaam te pompen als het zelf heeft binnen gekregen. Bij sclerodermie treedt hartfalen op als sclerose (verharding) de hartspier heeft aangetast, waardoor de functie van het hart achteruit gaat. In dat geval zal medicatie zoals digitalis (vingerhoedskruid) nuttig zijn.

Pericarditis

Een andere oorzaak van hartproblemen bij sclerodermie is een pericarditis. Dat is een ontsteking of inflammatie van het hartzakje of pericard dat rond het hart ligt. Bij een ontsteking van het pericard ontstaat er een vochtopstapeling. (CIB-TS nr. 11, september 2000,CIB-dossier). De patiënt heeft pijn in de borst en er kan kortademigheid optreden. Soms heeft de patiënt geen pijn, waardoor de ontsteking eerder toevallig wordt vastgesteld als de patiënt voor andere klachten op doktersbezoek gaat.

Bij aanzienlijke vochtopstapeling heeft de patiënt meestal weinig klachten, omdat de ontstoken vliezen dan niet tegen elkaar wrijven en dus ook geen pijn veroorzaken. Ook in dat geval kan een echocardiogram de juiste diagnose helpen bepalen. Als er heel weinig ontstekingsvocht is en de patiënt geen klachten heeft, is er geen behandeling nodig.

Als er weinig ontstekingsvocht is, zodat het hart niet wordt samengedrukt en de hartfunctie niet wordt belemmerd, kan de ontsteking met medicatie worden behandeld. Hierbij wordt cortisone ingezet, tenzij een behandeling met ontstekingsremmers of NSAIP (niet-steroïde anti-inflammatoire pharmaca) volstaan. Is er veel vocht aanwezig en wordt de werking van het hart belemmerd, dan kan een chirurgische ingreep worden overwogen.
Pericarditis is een tijdelijk fenomeen. Een opflakkering, maanden of jaren later, is altijd mogelijk, maar een behandeling met medicatie heeft een goed resultaat.

Samenvattend overzicht van onderzoeken en de mogelijke hartafwijkingen

EKG of elektrocardiogram

bepaalt de curve van de actiestroom van het hart, geeft informatie over de hartfrequentie en het hartritme, over de wijze waarop de prikkelgeleiding plaatsvindt en over de toestand van de hartspier.

Hartinfarct of hartaanval

acute of plotse necrose (afsterving) van een deel van het hartspierweefsel tengevolge van ischemie (plaatselijke bloedeloosheid) door een onvoldoende toevoer van bloed.

Hartblok

het wegblijven of te laat optreden van een kamersamentrekking door een geleidingsstoornis van boezem naar kamer of door een aandoening van de kamermusculatuur.

Hartcatheterisatie

is een onderzoek waarbij een catheter of buisje langs de lies door een groot bloedvat tot in het hart wordt ingebracht om de toestand en de toegankelijkheid van de bloedvaten na te kijken

Hartstress-test

kan bepalen of het hart voldoende bloed pompt tijdens een inspanning. Soms functioneert het hart normaal in rust, en zijn er enkel afwijkingen vast te stellen bij een fysieke inspanning of in stresssituaties.

Holter monitoring of dynamische elektrocardiografie

het maken van een EKG gedurende langere tijd met behulp van een draagbare cassetterecorder. (Zie CIB-TS nr. 25 blz. 11)

Pacemaker of hartstimulator

een apparaat dat kunstmatig ritmische, elektronische prikkels toedient aan het hart dat door ziekte zijn eigen contractieregeling heeft verloren.

Sclerose of littekenweefsel

weefselverharding

Terug naar Artikels