Nieuwe ontwikkelingen bij de behandeling van sclerodermie

Rubriek: Medisch - Sclerodermie
Door Diane Thora
Bronnen:
Van den Hoogen, dr. FHJ, Nieuwe ontwikkelingen bij de behandelingen van sclerodermie en myositis, Reumafonds.
Black, dr. Carol, Bosentan reduces finger ulcers in scleroderma, Joint and Bone, Oct. 27, 2003.

EUSTAR

EUSTAR, afkorting van European Scleroderma Trials and Research Group, is een overkoepelende Europese organisatie van reumatologen die patiënten met sclerodermie behandelen. Eén van de belangrijkste voordelen is dat de deelnemende reumatologen op een zelfde wijze patiënten met sclerodermie onderzoeken. De verkregen informatie wordt centraal geregistreerd, waardoor informatie verkregen wordt over de verschillende verschijningsvormen en complicaties van sclerodermie. Ook onderzoek naar nieuwe behandelingen kan sneller uitgevoerd worden, omdat de patiënten die voor onderzoek in aanmerking komen, sneller geselecteerd kunnen worden.

Onderzoeksactiviteiten wereldwijd

Momenteel vinden wereldwijd verschillende onderzoeken plaats, die hopelijk zullen leiden tot een betere behandeling van sclerodermie.

Stamceltransplantaties

Ondertussen hebben 80 patiënten met sclerodermie een stamceltransplantatie ondergaan, waarvan 21 in Nederland. Bij de meeste patiëntten is er een aanzienlijke verbetering van de huidletsels en stabilisering van de verbindweefseling van longen, hart en nieren.
In Europa worden stamceltransplantaties vergeleken met het maandelijks toedienen van cyclofosfamide-infusen (Endoxan). Niet alle patiënten met sclerodermie kunnen aan het onderzoek deelnemen: de ziekte mag nog niet te lang bestaan en er moet verbindweefseling zijn van belangrijke organen.
Deze behandeling is niet zonder risico en kan gepaard gaan met levensbedreigende complicaties.

Anti-TNF medicijnen

Tumor Necrosis Factor (TNF) is een ontstekingseiwit dat bij veel chronische ontstekingsziekten ervoor zorgt dat de ontsteking blijft voortbestaan. Anti-TNF zijn eiwitten die TNF blokkeren. Deze worden bij een chronische aandoening echter te weinig aangemaakt. Per infuus of d.m.v. injecties worden deze anti-TNF eiwitten nu als medicijn toegediend. Voor het ogenblik onderzoekt men in 7 Europese centra het effect op sclerodermie van zo een medicijn, nl. Remicade.

Sildenafil

Sildenafil, beter bekend als Viagra, is een vaatverwijdend medicament dat gebruikt wordt bij erectiestoornissen. Men onderzoekt het effect van Viagra op het fenomeen van Raynaud bij sclerodermiepatiënten. Gelijktijdig wordt het effect ervan op pulmonale hypertensie nagegaan.

Bosentan

Bosentan is een medicijn voor de behandeling van pulmonale hypertensie. Momenteel onderzoekt men in welke mate dit medicijn ook effect kan hebben op de zweertjes aan de vingertoppen en op de verbindweefseling zelf. Bosentan is een orale endotheline antagonist. De binnenzijde van bloed- en lymfevaten zijn bekleed met endotheelcellen, die de producenten zijn van endotheline. Dit is een hormoon dat een belangrijke rol speelt bij de functie van spiercellen in de vaten, die op hun beurt weer van invloed zijn op de bloedcirculatie. In aandoeningen als pulmonale arteriële hypertensie (PAH) worden abnormale hoeveelheden endotheline geproduceerd. Dit heeft tot gevolg dat bloedvaten kunnen vernauwen of verstoppen, waardoor er in de longslagader een verhoogde bloeddruk ontstaat. Bosentan is een in tabletvorm toegediend geneesmiddel dat de endotheline receptoren blokkeert, een zogenaamde endotheline receptor antagonist.

Dr. Black merkte in haar onderzoek dat het medicijn een aanzienlijke verbetering teweegbracht bij vingertopverzwering en het opnieuw optreden ervan sterk afremt. De onderzoekster vermoedt dat het medicijn nog meer positieve eigenschappen heeft m.b.t. sclerodermie. Wereldwijd wordt het medicijn bestudeerd in zijn mogelijke toepassingen.

Terug naar Artikels