Rituximab toekomst voor myositis?

Rubriek: Medisch - Poly- en Dermatomyositis
Chiappetta, Nicole DO; Steier, James MD; Gruber, Barry MD. Rituximab in the Treatment of Refractory Dermatomyositis. Journal of Clinical Rheumatology. 11(5):264-266, October 2005.

Dermatomyositis is een aandoening die door spierzwakheid en ontsteking wordt gekenmerkt. Ondanks ontstekingen in de spieren hebben behandelingen met remmers van het immuunsysteem nog altijd weinig succes. Bij dermatomyositis ziet men naast duidelijke vaatschade veel B-cellen. B-cellen zijn lymfocyten die een belangrijke rol spelen in het humorale immuunsysteem, dat deel van de afweer dat leidt tot de productie van antistoffen. Het menselijk lichaam produceert talloze verschillende types van B-cellen; ze zijn uiterlijk gelijk, maar elk type heeft een uniek receptoreiwit op haar membraan dat maar aan één specifiek antigeen bindt.

De auteurs beschrijven een casus van een 56-jarige man waarbij de gangbare therapie nauwelijks effect had. Hij werd vervolgens aanvullend behandeld met rituximab. Het medicijn rituximab (MabThera^(R)), werkt door het onderdrukken van afweerstoffen binnen het immuunsysteem. Het is een zgn. anti-B-cel behandeling. MabThera^(R) is een monoklonaal antilichaam en wordt in Amerika onder de naam Rituxan^(R) verkocht. Monoklonale antilichamen zijn eiwitten die specifiek een ander uniek eiwit, antigeen genaamd, herkennen en zich daaraan binden. MabThera^(R) bindt aan een antigeen op het oppervlak van de B-lymfocyten, waardoor de groei van deze cellen wordt gestopt.

De beschreven patiënt vertoonde onder de behandeling een opmerkelijke verbetering van de spiersterkte én een daling in de creatinekinase enzymen. Dit zijn enzymen die voorkomen in de spiercellen. De CK-activiteit in het serum is afhankelijk van de spiermassa. Verhoging van de enzymactiviteit is het gevolg van lekkage uit cellen door beschadiging.

Er worden meerdere zulke casussen beschreven in de literatuur. Op diverse plaatsen in de wereld lopen ook grootschaliger onderzoeken over de werking van rituximab bij verschillende vormen van myositis. Tot nog toe ziet er alles hoopvol uit maar het zal nog een tijdje duren vooraleer het medicijn erkend zal worden voor deze aandoeningen.

Terug naar Artikels