Bewegingsoefeningen bij poly- en dermatomyositis

Rubriek: Medisch - Poly- en dermatomyositis
Door: Diane Thora
Bron: Wiesinger G.F. e.a. Benefit of 6 months
Long-Term Physical training in PM/DM patients. British Journal of Rheumatology 1998; 37:1338-1342

Bij poly- en dermatomyositis leiden spierzwakte en veralgemeende vermoeidheid tot een sterk verminderd gebruik van de spieren.
Onderzoek is verricht naar het effect van fysieke oefening op de ontstekingsactiviteit, dagelijkse activiteiten, spierkracht en hart- en ademhalingsgesteldheid. Daarvoor werd over zes maanden een programma van fysieke oefening opgezet.

De testvoorwaarden

Bij de proefpersonen moest de ziekte al drie maanden stabiel zijn en de medicamenteuze behandeling in die periode ongewijzigd gebleven. De myositis werd vastgesteld met objectieve meetmethoden (elektromyogram, spierbiopsie, ...).
Uitsluitingscriteria waren: duidelijke ademhaling- en hartproblemen, artritis, koorts (teken van niet stabiel), fysieke onmogelijkheid om deel te nemen aan het programma, ...

De oefeningen

Het oefenschema hield een gemengd programma in van opwarmingsoefeningen,“step aerobics”, “stationair fietsen” (trimfiets) en gedurende de laatste vijf minuten stretching (rekoefeningen). Elke oefensessie duurde 1 uur.
Het fietsen werd langzamerhand en op individuele basis opgebouwd. Elke sessie hield een halfuurtje step aerobics in. Gedurende de eerste twee weken van het onderzoek werd twee keer per week voorzichtig geoefend. De daaropvolgende vier weken werd de oefenfrequentie opgevoerd tot drie keer per week, dan gedurende vier weken drie keer per week; de rest van de proefperiode werd één keer per week geoefend.
De deelnemers werden aangemoedigd om ook thuis ongeveer drie uur per week te bewegen, bijv. wandelen.
Het onderzoek bestudeerde naast die oefengroep een controlegroep van patiënten die geen bewegingsprogramma volgde.

Resultaten

Invloed op de ontstekingsactiviteit

De fysieke training leidde niet tot een merkbare toename van ontstekingsactiviteit. Bewegen, aangepast aan de ziekte, is veilig bij patiënten met poly- en dermatomyositis.

Invloed op de dagelijkse activiteiten

De patiënten ondervonden een verbetering van hun symptomen, waardoor het gemakkelijker werd om dagdagelijkse activiteiten zoals het huishouden uit te voeren.

Invloed op de spierkracht

De patiënten van de oefengroep ondervonden een verbetering van hun spierkracht in tegenstelling tot de patiënten van de controlegroep.

Invloed op het ademhalingsstelsel

Er was een toegenomen mogelijkheid om zuurstof te benutten als energiebron. De verbeterde zuurstofopname leidde ook tot verbeterde neurologische, hormonale, stofwisselingsfuncties.

Invloed op hart en bloedvaten

De hartslag daalde met ongeveer 8%.

Besluit

Voldoende beweging doet de symptomen afnemen en de algemene conditie verbeteren. Omdat PM/DM geassocieerd is met een verhoogd risico op hart- en ademhalingsproblemen, is een zittend leven een extra risico op complicaties op dit vlak. Fysieke training moet voorzichtig opgebouwd worden, afhankelijk van de individuele gesteldheid van de patiënt. Oefeningen moeten altijd gebeuren onder medische supervisie!!

Terug naar Artikels